Grafstenen St.Walburgiskerk





Alle afbeeldingen op deze pagina kunnen groter bekeken worden door erop te klikken. 

De steen van Wilhelma Ruetters
De eerste steen was gauw gevonden en uitgebreid gefotografeerd; een prachtige laat-renaissance steen met uitbundige  versiering.
De tekst is moeilijk leesbaar, maar toch :

Anno 1566 den 1 dach apriel is joeffer Wilhelma Ruetters gestoerven, der silen Got gnedich.

In eerste instantie dacht ik dat het om Wilhelma  Kreynck ging, de eerste vrouw van Henrick Gerrits Ruyter. Van haar kennen we de sterfdatum, inderdaad  : 1 april 1566.



Maar thuisgekomen ontdekte ik dat het zeker niet Wilhelma Kreynck betreft: Immers:
  • Alleen de linker- en onderrand zijn gebruikt voor tekst. Dat de rechter- en bovenrand leeg zijn, duidt erop dat Wilhelma ongetrouwd stierf.
  • De aanduiding "joffer" wordt gebruikt voor een jonge dochter, van aanzien, ongetrouwd.
  • En dan de wapens in de vier hoeken van de steen, die wijzen op de vier grootouders van Wilhelma.

De vier wapens worden op een pagina van Medieval Memoria Online (MeMO) uitgebreid beschreven.



Linksboven: vader van de vader
Een omgewend klimmend paard
Omgewend wil zeggen: heraldisch gezien naar links kijkend (voor de kijker is dat naar rechts ...)
Toegeschreven aan Gerrit Johans Ruyter.



Linksonder: moeder van de vader
Drie omgewende wolven boven elkaar, boven vergezeld van twee berenpoten kepersgewijs. Toegeschreven aan Lumme van Doene.



Rechtsboven: vader van de moeder
Twee kepers waarop drie vogels, 2-1. Toegeschreven aan Gerrit Kreynk.



Rechtsonder : moeder van de moeder
Weggehakt wapen Toegeschreven aan Lutgert Schaeps.



En in het midden : een aliantiewapen
Dit wapen bevat in de linkerhelft het wapen van de vader en in de rechterhelft dat van de moeder.


In een wapen kijken de figuren of dieren vrijwel altijd naar links (heraldisch rechts). In een gecombineerd aliantiewapen kijken ze elkaar aan. De eerste wordt dan gespiegeld, dat is hier dus het paard.

Eerste conclusies
  • Er is een tot dusverre onbekende dochter Wilhelma Ruyter geweest, die op dezelfde dag als haar moeder overleed. Dat is wellicht ook de reden dat ze Wilhelma heette. Bij het overlijden van de moeder kregen pasgeboren dochters vaak haar naam.
  • Deze Ruyter-tak heeft een familiewapen, dat toegeschreven wordt aan Wilhelma's grootvader Gerrit Johans Ruyter.
  • De grootouders van Wilhelma zijn  Gerrit Johans Ruyter en Lamme ten Doene aan vaderskant, en Gerrit Kreynck en Lutgert Schaeps aan moederskant.
    Van het laatste echtpaar is de grafsteen ook in de St.Walburgiskerk gevonden, maar daarvan zijn de familiewapens uitgehakt.


De grafsteen van Alijt Ruters
Naast de grafsteen van Wilhelma trof ik ook nog de grafsteen aan van Alijt Ruters. Jammergenoeg zijn op deze steen alle familiewapens weggehakt, en is alleen de gotische tekst (moeilijk) leesbaar:

Int jaer ons heren M CCCC XCII op den III dach in Augustus starf de vromme Philips van Mekeren. Int jaer ons heren XVc ende XXVIII den II dach der april starf de erber Alijt Ruters syn huysfrou. B(id) v(oer) d(ie) zielen.

Het  wapen is dan wel weggehakt, maar het is er blijkbaar wel geweest. Was het wapen identiek aan dat van Wilhelma? Alijt en eerdergenoemde Wilhelma schelen twee generaties (en qua geboorte 100 jaar) en het ontbreken van het wapen is heel erg spijtig.
Het zou een prachtige bevestiging zijn van de stamboom, zoals die nu op papier staat.
Deze steen maakt ons verder niet veel wijzer, maar levert in elk geval de  overlijdensdata van Philips en Alijt  op : 3-8-1492 en 2-4-1528.

De grafsteen van Susanne van Rhemen
In de kerk trof ik ook nog de grafsteen van Sussanne van Rhemen aan. Zij was getrouwd met Johan Ruyter tot Vieracker, de kleinzoon van de eerder genoemde Henrick Gerrits Ruyter.
Deze grafsteen bevat de familienamen en familiewapens van haar grootouders, waarvan ons de Ruytertak natuurlijk bijzonder interesseert:
. Haar schoonvader :  Johan RUYTER TOT VIERACKER Het wapen van de Ruyterfamilie.
Hier staat het paard dus zoals het hoort: heraldisch kijkend naar rechts;
Haar schoonmoeder : Gesina GANSNEB GEN. TENGNAGEL Het wapen van de Gansneb-familie .
Haar grootmoeder : Geertruit VAN DEN HELL Het wapen van de Hell-familie.
Haar overgrootmoeder : Lumme VAN DOENE het wapen van de Doene-familie.

Deze grafsteen bevestigt dus een heel stuk stamboom.

De grafsteen van Jacob van Winshem
De laatste steen die ik vond betreft Jacob van Winshem. Hij was getrouwd met Lutgera Ruyter. Ook op deze steen vinden we de namen van de betrokken families; de familiewapens zijn weggehakt. Aan de Ruyterkant zijn dat wederom:

Zijn schoonvader : Henrick Gerrits RUYTER
Zijn schoonmoeder : Wilhelma KREYNCK
Zijn grootmoeder : Lumme VAN DOENE
Zijn andere grootmoeder : Lutgert SCHAEP

Al met al hele mooie vondsten in deze prachtige kerk!


Zie voor een beschrijving van het familiewapen : Familiewapen Ruyter / Reuter

Op mijn bezoek aan Zutphen in juli 2017 heb ik ook de St.Walburgiskerk bezocht. Op internet had ik ontdekt dat er twee grafstenen van de familie Ruyter in deze kerk aanwezig waren. Het bleken er nog meer te zijn, en ze bevatten zeer interessante informatie!




Voorlopige stamboom Hanze Ruyters


Relevante artikelen


Mogelijke afstammingslijn


Dossiers