Rein Wiegers Ruiter - veenbaas in Tjalleberd / woningen

Rond het jaar 1800 vertrok Wieger Reins Ruiter met zijn gezin van Wetering naar Tjalleberd om daar als veenbaas aan de slag te gaan. Maar Wieger overleed al spoedig in december 1803, en zijn zoon Rein Wiegers Ruiter (mijn over-over-overgrootvader) nam de veenbaasactiviteiten over. Uit notariële archieven blijkt dat Rein allerlei stukken klijnland (veenland) koopt, ook land om zijn huis op te bouwen, maar het was altijd de vraag, waar die percelen nu gelegen hebben. Ik wist dat deze vraag ooit beantwoord kon worden aan de hand van het kadaster, dat in 1832 werd ingevoerd. Een onderzoek hiernaar zou vrij tijdsintensief zijn en heb ik altijd voor mij uitgeschoven. Maar tot mijn grote vreugde is sinds kort een website ingericht (zie onderaan de bladzijde) waarop de gegevens van het kadaster beschikbaar zijn gekomen.
Dus nu kan de vraag beantwoord worden : Rein Wiegers Ruiter, waar heb je gewoond en geleefd?
Een overzicht van de landerijen van Rein vind je hier.

Je kunt op deze en de andere afbeeldingen klikken om ze groter te bekijken.
Het kadaster van 1832 beschrijft voor het eerst van elk perceel ligging, gebruik, grootte en eigenaar op gedetailleerde wijze. Het bestaat uit een register, de Oorspronkelijk Aanwijzende Tafel (OAT) genoemd, en losse kaarten (minuutplannen).
Als we in de OAT van Tjalleberd zoeken komen we al snel de naam tegen van Rein Wiegers Ruiter.
We zien hier vijf percelen, genummerd 1486 - 1490, in eigendom van Rein Wiegers Ruiter, veenbaas te Tjalleberd. Het zijn twee stukken hooiland, een boomgaard, een huis met huisnummer 150 en een weiland. De oppervlaktes staat er achter.
Als we deze percelen op de kaart opzoeken vinden we ze terug midden in het dorp Tjalleberd (onderste pijl).
Bij verder doorspitten van de OAT vinden we nog veel meer percelen, waaronder de nummers 1494 en 1495 (bovenste pijl), waarop nóg twee huizen staan, onder de huisnummers 154 en 155.
In een van deze drie huizen moet Rein Wiegers dus gewoond hebben! Genoeg reden om dit verder te onderzoeken!

Op een moderne versie van het minuutplan heb ik de percelen rood omkaderd en de drie woonhuizen genummerd.
De huizen 1 en 2 liggen aan de hoofdweg en na enig gepuzzel op basis van coordinaten vinden we ze op de huidige kaart terug, bij de pijl A. Huis nummer 2 is tegenwoordig een stuk groter.
Het huis en erf onder 3 zijn verdwenen. Ik heb hun positie in de huidige kaart bij B ingetekend.
In de kaart van 1832 heb ik bij 4 (overkant van de weg) een water aangegeven, dat we op de huidige kaart terugvinden als een doorgetrokken sloot - tegenwoordig staat dit bekend als de Albert Mol's Menninge. Deze is gegraven nadat dit gebied ingepolderd is.


We weten nu dus met vrij grote zekerheid waar Rein Wiegers' huizen stonden. In mei 2006 heb ik Tjalleberd bezocht en heb ik de situatie ter plekke bekeken. Het was een openbaring! Een verslag daarvan vind je hier.



Bronnen :

hisgis
Foutje gevonden? Commentaar?   Meld het via het reactieformulier!