Home Contact
◊◊◊◊◊◊◊ Laatst gewijzigd : 23 mrt 2006
   
 

 Joost Wiegers de Ruiter - veenbaas in Spanga

 
 

 

 

 

 
V
an Joost Wiegers de Ruiter was bekend dat hij veenbaas was te Spanga. Nu het kadaster van 1832 via internet te raadplegen is, kunnen we een overzicht maken van zijn bezit, zoals dat in 1832 werd opgetekend.
Een belangrijke informatiebron was verder het boek "Veldnaemen van Stellingwarf, diel V" van Piet van der Lende (2003, Amsterdam).

 

Behalve Joost heeft onze familie nog een drietal veenbazen gekend, waarvan ik het bezit heb nageplozen :

Wolter Hendriks Ruiter

Dirk Wiegers Ruiter

Rein Wiegers Ruiter

Zie ook : De Veenbazen

 

 
Als we het grondbezit van Joost Wiegers de Ruiter in kaart brengen, zien we een groot aantal percelen van verschillende grootte, waarvan het merendeel ook al uitgeveend is :

perceel

naam

voornaam

beroep

woonplaats

soort eigendom

legenda

grootte

klasse

Oty C5 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 4380 1
Oty C11 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 830 4
Oty C21 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 2300 1
Oty C15 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 4520 1
Oty C91 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 520 3
Oty C168 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 640 4
Oty C256 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 19 3
Oty C258 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 460 1
Oty C279 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Huis Erf 30 1
Oty C201 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 400 4
Oty C26 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 630 4
Oty C25 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 1890 4
Oty C24 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 3060 1
Oty C23 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 710 4
Oty C20 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 3010 1
Oty C19 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 740 4
Oty C222 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 560 4
Oty C220 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water en Riet Natte gronden 10590 1
Oty C215 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 190 4
Oty C216 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 196 4
Oty C213 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 260 4
Oty C221 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 620 4
Oty C217 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 470 4
Oty C218 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 90 4
Oty C219 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 930 4
Oty C17 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 340 4
Oty C12 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 5020 1
Oty C13 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 8100 1
Oty C14 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 5480 1
Oty C16 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 5330 1
Oty C3 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 3830 3
Oty C4 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 4620 1
Oty C6 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 5490 1
Oty C7 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 4750 1
Oty C8 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water en Riet Natte gronden 3710 1
Oty C86 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 590 3
Oty C87 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 800 3
Oty C88 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 620 3
Oty C89 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 280 3
Oty C90 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 210 3
Oty C93 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 93 3
Oty C92 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 1040 3
Oty C198 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 320 4
Oty C200 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 460 4
Oty C199 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 490 4
Oty C197 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 240 4
Oty C101 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 550 4
Oty C100 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water en Riet Natte gronden 3190 1
Oty C292 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 3790 3
Oty C150 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Huis en Erf Erf 400 1
Oty C153 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 410 3
Oty C154 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 950 4
Oty C155 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 8170 1
Oty C163 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 4100 1
Oty C164 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 660 4
Oty C165 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 4230 1
Oty C156 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 800 3
Oty C166 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 630 4
Oty C167 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 3550 1
Oty C170 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 7620 1
Oty C175 Ruiter Joost Wiechers de Veenbaas Spanga Hooiland Hooiland 770 3
Oty C172 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 6450 1
Oty C171 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 670 4
Oty C174 Ruiter Joost Wiechers de Veenbaas Spanga Hooiland Hooiland 280 3
Oty C241 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 4300 1
Oty C242 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 490 4
Oty C243 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 4640 1
Oty C246 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 1710 1
Oty C76 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 7250 3
Oty C249 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 420 4
Oty C31 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 680 3
Oty C30 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 670 3
Oty C29 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 1880 3
Oty C28 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 680 3
Oty C247 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Weiland Weiland 460 2
Oty C248 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Weiland Weiland 13530 2
Oty C75 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 250 3
Oty C250 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Weiland Weiland 29600 2
Oty C251 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Weiland Weiland 950 2
Oty C252 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Huis en Erf Erf 1040 1
Oty C253 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Moestuin Tuin 66 1
Oty C254 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Weiland Weiland 400 2
Oty C259 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water als Weiland Water 3010 2
Oty C257 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Weiland Weiland 1570 2
Oty C255 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 1450 1
Oty C168 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 640 4
Oty C85 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water en Riet Natte gronden 36670 1
Oty C18 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 3130 4
Oty C22 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 2550 4
Oty C10 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Water Water 20440 1
Oty C9 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Hooiland Hooiland 7520 3
Oty C245 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Rietland Natte gronden 200 3
Oty C244 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Spanga Rietland Natte gronden 350 3
Oty C864 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Amsterdam Huis Erf 35 1
Oty C862 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Amsterdam Water Water 5140 1
Oty C859 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Amsterdam Hooiland Hooiland 1800 4
Oty C858 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Amsterdam Water Water 3910 1
Oty C860 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Amsterdam Water Water 5460 1
Oty C863 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Amsterdam Water Water 4530 1
Oty C861 Ruiter Joost Wiechers de Landbouwer Amsterdam Hooiland Hooiland 6680 4

 

 

Opvallend zijn de laatste 7 percelen : hier wordt voor Joost Wiechers als woonplaats Amsterdam opgegeven. Als we deze percelen opzoeken op de kaart blijkt het hier om een afzonderlijke groep percelen te gaan, veel meer naar het westen gelegen, waaronder een huis met erf. Ik weet niet goed hoe ik dit moet duiden. Misschien een verkeerde naam?


Het onderstaande kaartfragment laat de omgeving van Spanga zien, waarin ik alle andere percelen van Joost Wiegers rood heb gekleurd.

Rechtsonder loopt de rivier de Linde, die tevens de grens tussen Friesland en Overijssel vormt.
Aan de oostkant loopt een groene strook naar het noorden, dit is het beginpunt van de Scheene, hier bekend als Spanger-wetering. Waar deze wetering in de Linde uitmondt heeft vroeger een zijl gelegen. Dit was een belangrijke vaarroute voor de turf en het graan. Tegenwoordig is de wetering niet meer aanwezig. De bruine 'weg' ten oosten daarvan is de Molendijk, die tegenwoordig niet eveneens meer bestaat. Het overgrote deel van het gebied tussen Molenweg en Spanga-wetering is in het bezit van Joost Wiegers en het meeste daarvan is uitgeveend, en bestaat dus uit water. Het gebied dat het dichtst bij de Linde ligt, vertoont een afwijkende kavelvorm. Dit zullen ongetwijfeld de landerijen van Joost geweest zijn.

 

 

Aan Joost Wiegers zijn een viertal huizen toegeschreven, waarvan er drie vlak bij elkaar liggen. De nummers 2 en 3 liggen vlak achter de Lindedijk en zijn het interessantst. Nummer 1 ligt iets meer naar het noorden.

Het huis en erf onder nummer 3 is het grootst; dit lijkt me een boerderij. Gezien het opgegeven beroep, landbouwer, is dit wellicht het woonhuis van Joost. Rechts ervan is nog een klein huisje te zien, ook eigendom van Joost en tegen de dijk aan is de moestuin gelegen (violet).

 

Op de oorspronkelijke tekening van 1832 ziet de boerderij onder (3) er zo uit (ik heb de kaart 90į gedraaid zodat het noorden naar boven wijst)  :

 

 

 


 

Natuurlijk heb ik geprobeerd deze locaties terug te vinden op de huidige kaart van Friesland en tot mijn verbazing was dat helemaal niet moeilijk!
Het bovenste kaartgedeelte is van 1832, daaronder heb ik ongeveer hetzelfde stuk maar dan van 1998 gezet:
   
   

Als we beide kaarten op het goede punt tegenelkaar schuiven is het niet moeilijk te zien dat het huis van Joost Wiegers er nog altijd staat (2)! Evenals de Lendezathe overigens (1) - een hele grote en oude boerderij. Het kleine huisje daar bij lijkt verdwenen. Een andere leuke vondst is dat van de Molendijk blijkbaar nog een klein restant over is, dat via een haakse bocht naar een tweetal huisjes leidt, die we eveneens op de kaart van 1832 terugvinden (3).

Als je wat langer naar de beide kaarten kijkt zie je steeds meer overeenkomsten. De huidige perceelsgrenzen komen voor een groot deel overeen met die van 1832!

 

Voor diegenen die de boerderij van Joost Wiegers nog eens op willen zoeken : het is de tweede boerderij als je van de brug over de Linde bij Ossenzijl de Lindedijk richting Slijkenburg volgt - na ongeveer 1 km.
Als iemand in de buurt is en foto's wil maken zou ik die graag op deze pagina willen laten zien.

 


Voor deze pagina heb ik uitgebreid en dankbaar gebruik gemaakt van de volgende sites :  

 

www.dewoonomging.nl - een site helemaal gewijd aan het kadaster van 1832 met scans van alle OAT's en kaarten

www.hisgis.nl - een interactieve digitale kaart van Friesland waarin alle gegevens van 1832 zijn verwerkt.


Neem zelf maar eens een kijkje!

 
     


© 2006
Jaap Ruiter, Groningen, the Netherlands
  Inhoud vrij copieerbaar alleen voor persoonlijk gebruik en voor niet-commerciŽle doeleinden.

 

◊◊◊◊◊◊◊◊◊◊◊◊◊◊◊◊◊◊◊◊◊◊◊◊ruiter◊  

Foutje gevonden?
Commentaar?
Meld het via het reactieformulier!