Turf, altijd weer turf!


We zijn naar Gorredijk gereden om in het streekmuseum de tentoonstelling 'de laatste vervener' te bezoeken.
Eenmaal binnen wordt mijn oog getrokken door een mooie maquette, die alle facetten van het vervenen laat zien, het bekende veengereedschap, en een aantal mooie vergrotingen aan de muur.
Vreemd uitgedoste mannen in een mengbak vol veenkluiten staren ons aan met ogen die de eeuwen overbruggen.
Bespeuren we iets van verwondering? Verwondering voor de fotograaf, die blijkbaar interesse heeft in hun bezigheden? Toch schuilt er in sommige foto's ook wel iets idyllisch. Wat was de wereld nog overzichtelijk!
Maar laten we vooral reëel blijven. Er was niets romantisch aan het werken in het veen. Het was een bestaan veelal op het randje van de menselijkheid. Het is een zegen dat deze tijd ver achter ons ligt.

Hoe anders is de fototentoonstelling! Hier zien we de meer technische kant van het turfmaken, en de grootsheid van de natuur weerspiegeld in stille, nieuw gegraven petgaten. Het menselijke aspekt is hier niet of nauwelijks zichtbaar. Grote machines blijken het allemaal veel efficienter te kunnen. Gelukkig kwamen die machines op het moment dat de vervening al bijna helemaal afgelopen was, in het begin van de 20e eeuw. Geen veenarbeider is er door zonder werk gekomen. De maatschappij was inmiddels al op grote schaal overgeschakeld op steenkool voor huisbrand en industrie.

De terugreis naar Groningen voert langs kilometers lange, kaarsrechte wijken en vaarten, ooit het toneel van volgeladen turfschepen. De mannen aan het roer; vaak waren het de vrouwen die het schip voorttrokken door een prachtig landschap. Hebben ze destijds ooit oog gehad voor de natuur om hen heen? Of is dat een typische hebbelijkheid van de verwende mensen uit de 21e eeuw?



Opmerkingen? Foutje gevonden?   Opmerkingen?
Meld het via het reactieformulier!
Piet Ruiter uit Heerenveen maakte mij attent op de tentoonstelling "De lêste ferfeanter / de laatste vervener" die tot 15 augustus van dit jaar gehouden werd in Museum Opsterland.
Het is een fototentoonstelling, en het leek mij een goede gelegenheid dit museum eens te bezoeken. Onderstaande impressie heb ik voorzien van in het museum gemaakte foto's.



Familieverhalen


Streekgeschiedenis


Wetenswaardigheden


Film & Video