Een dief in de nacht...
Betreft Carl Magnus VON REUTERN
Bij het doorzoeken van publicaties uit Estland¹ kwam ik een paar opvallende krantenartikelen tegen.
Südlivländischer Anzeiger, 9 juni 1911
Op 4 juni tegen 03.00 uur werd bij de zijdeur van de Isidoruskerk een dief aangehouden juist op het moment dat hij het slot aan het openbreken was. De arrestant noemde zichzelf eerst Martin Behrsin. Het bleek echter dat hij de boer Martin Sobin was uit het district Riga. Hij probeerde te vluchten, maar dat mislukte en hoewel hij zijn schuld niet bekende, werd hij verraden door het gereedschap dat hij bij zich had, zoals tangen etc.
Ongeveer 10 passen van de kerkdeur werd achteraf een 7 ? (pond?) zware bundel gevonden met diverse gedenkplaten die uit de kerk van Luhde bleken te zijn gestolen.
Vijf van deze gedenkplaten hadden de volgende opschriften:
Ongeveer 10 passen van de kerkdeur werd achteraf een 7 ? (pond?) zware bundel gevonden met diverse gedenkplaten die uit de kerk van Luhde bleken te zijn gestolen.
Vijf van deze gedenkplaten hadden de volgende opschriften:
1) Henriette Baronin Taube geb. Baronesse Budberg, geb. op 7 oktober 1812. Overl. op 23 augustus 1878.
2) Emilie von Reutern geb. op 20 december 1813 overl. op 19 september 1877.
3) Julie von Reutern geboren von Schwertzell, geboren op 5 november 1787, overleden op 20 april 1863.
4) Wilhelmine von Reutern, geb. 1811 op 4 februari, overl. 1873 op 4 februari.
5) Carl Magnus von Reutern geb. 1787 op 5 november overl. 1862 op 23 december.
Dezelfde gebeurtenis beschrijft de Revalsche Zeitung van de dag erop; opnieuw mijn vertaling:
Revalsche Zeitung, 10 juni 1911
Walk. In de nacht van 4 juni is er een poging tot inbraak geweest in de Grieks-orthodoxe kerk, volgens een melding van de Rish. Westn. ??
Gealarmeerd door het lawaai joeg een willekeurige voorbijganger de inbreker weg, die al snel werd vastgenomen door de gealarmeerde kerkwachters. In een dichtgesnoerde bundel die hij achterliet toen hij vluchtte werden grafstenen gevonden, die van het kerkhof waren gestolen, waaronder een van het familiegraf van de familie von Reutern. De dief noemt zichzelf B... en beweert vanuit Riga naar Walk te zijn gekomen.
Gealarmeerd door het lawaai joeg een willekeurige voorbijganger de inbreker weg, die al snel werd vastgenomen door de gealarmeerde kerkwachters. In een dichtgesnoerde bundel die hij achterliet toen hij vluchtte werden grafstenen gevonden, die van het kerkhof waren gestolen, waaronder een van het familiegraf van de familie von Reutern. De dief noemt zichzelf B... en beweert vanuit Riga naar Walk te zijn gekomen.
Voor alle duidelijkheid: de plaats Walk in Lijfland is het tegenwoordige Valga/Valka dat precies op de grens ligt van Estland en Letland. Luhde (tegenwoordig Paju) was een gehucht net buiten Walk. Daar was geen kerk voor zover ik weet, maar misschien heeft er een begraafplaats gelegen.
De beide artikelen vullen elkaar aardig aan, maar spreken elkaar ook op een paar punten tegen.In het eerste artikel gaat het om gedenkplaten uit de kerk van Luhde; in het tweede artikel gaat het om grafstenen van het kerkhof van de kerk in Walk. Ik vermoed dat het hier om afgeschroefde gedenkplaten (plaquettes) gaat, die je wel eens ziet op grafstenen. Het zal de dief om het koper of het brons te doen zijn geweest.
De orthodoxe kerk in Walk
Wie zijn nu de personen van de gedenkplaten?
5) Carl Magnus von Reutern.
Carl was kantonrechter in Walk en hij moet de stichter zijn van het familiegraf.
3) Julie von Reutern geboren von Schwertzell
Julie was zijn echtgenote.
4) Wilhelmine von Reutern
De oudste dochter van bovengenoemd echtpaar.
2) Emilie von Reutern geb. op 20. December 1813 overl. Op 19 September 1877.
Emilie was een twee jaar jongere dochter van dit echtpaar.
1) Henriette Baronin Taube geb: Baronesse Budberg.
Henriette was niet gemakkelijk terug te vinden, maar uiteindelijk kon ik haar identificeren als de schoonmoeder van zoon Georg Carl Johan van bovengenoemd echtpaar. Hoe ze als baronesse in het Von Reutern familiegraf terechtgekomen is?
Overigens was die zoon Georg - net als zijn vader vóór hem - kantonrechter in Walk.
De graven stammen alle vijf uit de periode 1860 - 1880. Het betreft alle vijf personen uit de naaste omgeving van Carl Magnus von Reutern. Behalve hemzelf liggen daar zijn vrouw, de schoonmoeder van zijn zoon, en twee dochters.
Van de acht kinderen die Carl Magnus met zijn vrouw zou krijgen, waren er al drie jong gestorven, zo rond 1825. De overige drie kwamen na 1880 te overlijden. Hun graven vinden we niet in dit familiegraf.
Maar de dief heeft vijf gedenkplaten verwijderd. Dat wil niet zeggen dat de andere graven daar ook niet zouden zijn.
Wat er nu nog over is van dit familiegraf? Vermoedelijk niets. In de plaats Luhde vonden in 1919 hevige gevechten plaats tussen de Russische bezettingstroepen en Lijflandse vrijheidstrijders. Uiteindelijk zouden die zegevieren en na de onafhankelijkheid van de Baltische Landen in 1920 werd Lijfland verdeeld tussen Estland en Letland. Het grootgrondbezit van de adel – 90% van alle grond – werd genationaliseerd en onder de boeren verdeeld.
Tenslotte
Een boer uit de omgeving van Riga steelt vijf gedenkplaten van het familiegraf Von Reutern. En dankzij deze domme aktie krijgen wij een mooi inkijkje in een klein stukje familiegeschiedenis van onze verre familie. De namen van de personen op de plaquettes waren bekend, maar een aantal ontbrekende geboorte- en sterfdata kon ik 'mooi' toevoegen aan de famliegegevens.
Bronnen
Jaap Ruiter
09 juni 2026
vorige
