Ruyters in het stadsbestuur, deel 2

In deel 1 van het overzicht van Ruyters in het stadsbestuur waren we gebleven in het jaar 1540, als Henrick Ruyter zitting heeft in de raad, maar in datzelfde jaar nog komt te overlijden.
Onlangs hebben we beredeneerd dat deze Henrick een bastaardzoon in Vollenhove heeft gehad, Peter Ruter, die aan het hoofd staat van onze familie (De) Ruiter.

De volgende Henrick Ruter wordt meestal vergezeld van zijn patroniem, in dit geval Henrick Ruter Gerrits. Ook voor tijdsgenoten waren al die verschillende Henrick Ruters verwarrend…  In deze tijdsperiode waren er twee Henrick Ruters; naast Henrick Gerrits Ruyter was daar ene Henrick Henricks Ruyter, zoon van bovenstaande Henrick en alom bekend als Henrick brouwer. Deze beide Henricken waren achterneven van elkaar.

1) Henrick Gerrits Ruyter 
We gaan nu verder met Henrick Ruyter Gerrits.
In 1559 staat zijn naam voor het eerst bij de raeden, in 1560 als schepen, net als in 1561. Dan in 1562 opnieuw lid van de raad.
En zo gaat het door. Steeds twee jaren schepen, gevolgd door een jaar raad. Dit roulatiesysteem functioneerde al eeuwen op deze manier in Zutphen.
In 1572 is Henrick raad als de Spanjaarden Zutphen innemen. Het hele stadsbestuur wordt vervangen door Spaansgezinden, en wellicht mag Henrick blij zijn dat hij het er levend afbrengt. Wel wordt zijn gehele bezit in beslag genomen, en hij moet de wijk nemen naar Vieracker. Daar verblijft hij waarschijnlijk bij een vriend of bekende, totdat hij in de winter van 1574/1575 overlijdt.

2) Henrick Ruyter  
In 1581 komen we opnieuw een Henrick Ruyter tegen. We weten dat dit de bestaardzoon van bovengenoemde Henrick Gerrits Ruyter is. Zijn naam staat bij de leden van de raad:
En daarna twee jaren als schepen. Van de schepen waren een of twee leden aangesteld als timmermeester. Deze hielden zich bezig met publieke werken in de stad.
Ook in 1584 staat Henrick als schepen genoteerd. Het jaar daarvoor was Zutphen weer in handen gekomen van de Spanjaarden en de raad was door hen afgeschaft. Het is ook meteen het laatste jaar dat we Henrick als raad/schepen tegenkomen.
Maar tegelijk met zijn intrede in het stadsbestuur was Henrick ook benoemd tot secretaris. In deze hoedanigheid vinden we zijn naam in de jaren 1580 - 1591. In 1584 treedt Henrick af als secretaris (als de Spanjaarden het voor het zeggen krijgen in de stad), maar blijkbaar wordt zijn kennis op prijs gesteld, en wordt hij opnieuw benoemd, nu als oversecretaris. Zie ook: "Secretaris Henrick Ruyter".
In 1591 worden de Spaanse bezettingstroepen door prins Maurits uit de stad verdreven. Vanaf dat moment ontbreekt de naam van Henrick Ruyter een tweetal jaren. Het gehele stadsbestuur wordt naar huis gestuurd, en een tijdelijk bestuur aangesteld. Henricks loyaliteit wordt blijkbaar goed bevonden (en zijn kennis op waarde ingeschat), zodat hij zich vanaf 1593 - 1601 opnieuw secretaris mag noemen.

We zijn nu in de 17e eeuw aangeland en een nieuwe naam verschijnt in de boeken.

3) Johan Ruyter  
Het is de naam van Johan Ruiter, de zoon van de eerder genoemde Henrick Ruyter brouwer. Het stadsbestuur bestaat dan nog altijd uitsluitend uit schepenen, en het zijn er niet altijd 12. Het aantal varieert van 8 tot 12, maar er is ook een jaar met 6 schepenen...
In 1606 vinden we zijn naam op de lijst met schepenen, en ook in de volgende jaren tot 1611 staat zijn naam op de lijst. In de periode 1608 tot/met 1610 is Johan policymeester. Dat was de stadsbestuurder die toezicht hield op de openbare orde, de woningbouw en stedelijke hygiëne. Ook controleerde de policymeester de maten en gewichten op de markt en hield hij toezicht op de waag.
We weten dat deze Johan Ruiter in 1612 is overleden; we vinden zijn naam daarna dan ook niet meer in de boeken.

4) Johan Ruyter  
In 1660 staat de naam Johan Ruyter opnieuw in de lijst van schepenen. Hij is de kleinzoon van de eerder genoemde Henrick Gerrits Ruyter.
Ook in navolgende jaren, 1661 tot/met 1672 is Johan Ruyter schepen van de stad; in 1662 en 1663 tevens policymeester, en in 1671 zelfs timmermeester én policymeester.
Dan is het 1672 en vallen de Fransen ons land binnen, en bezetten Zutphen. Johan is op dat moment in Den Haag, want hij was intussen gedeputeerde van Gelderland in de Staten-Generaal geworden. Toch blijft zijn naam in de lijst met schepenen staan, tot in 1677:

Samenvattend:

Henrick Gerrits Ruyter	raad/schepen van 1559 tot/met 1572
Henrick Ruyter	raad/schepen van 1580 tot/met 1584
	secretaris van 1580 tot/met 1591 en van 1593 tot/met 1601
Johan Ruyter	schepen 1606 tot/met 1611
Johan Ruyter	schepen 1660 tot/met 1677

Bronnen

• NL-ZuRAZ, Collectie Kreijnck, 0141, inv.nr. 25
• Stadsrekeningen Zutphen
• Archief Ruitersporen

vorige

volgende

Stamboom Hanze Ruyters

Overzicht artikelen

Overzicht aktes

Mogelijke afstammingslijn

Veelgebruikte links

Gebruikte bronnen