Weeskind Johan Ruyter



datum14 augustus 1641
betreftJohan Ruyter
bronNL-ZuRAZ, 0137, inv.nr. 3, scan 274   (wat betekent deze code?)
afbeelding-
In de tekst :
   ??  = onleesbaar
   ?  = niet helemaal duidelijk
   [...] = passage overgeslagen
   [xx] = aanvulling van ligaturen
              en afkortingen
   car. gl. = caroli gulden
   [mijn opmerking, JR]

Transcriptie: Jaap Ruiter




In de weeskamerprotocollen van de stad Zutphen lezen we:

Transcriptie


Jon[ker] Johan Ruijter

Sabbathi den 14den Augusti 1641

Die heeren Jacob van Winshem ende Gerhard
Casin vander Hell - raetsfrunden, sijn neffens
die heeren Jurgen ende Reijnir Gansneb gent. Teng-
nagel genomineert ende geconfirmeert tot
momberen aever het onmundighe naegelaetene
soontien van wijlen Jon[ker] Johan Ruijters ende
Juffer N. Gansneb gent. Tengnegel in lee-
ven eheluijden, Die / onder soodaene conditie
datter een rentme[eester] gestelt sal worden die
d’ administratie van des kindes goederen alhier
oft hijr omtrent liggende, sal hebben, ende
alle twee jaren aen die wesencaemer daer
van reckeninghe  ???  en daer voor
comptabel sal sijn die momberschap aengenomen
hebben.

Samenvatting

Als mombers over het weeskind Johan Ruyter worden vier naaste familieleden aangesteld. Een rentmeester zal de goederen en bezittingen van Johan beheren tot hij volwassen wordt. Elke twee jaar zullen de mombers een overzicht geven van de stand van zaken.

Betekenis

Op 8 augustus van het jaar 1626 trouwden in Zutphen de beroepsmilitair Johan Ruyter tot Vieracker en  Gesina Gansneb gen. Tengnagel; zij was een dochter van Reynier Gansneb gen. Tengnagel en Aleid van Haersolte.
In 1631 werd hun enig kind - wederom een Johan - geboren, die zijn moeder niet gekend heeft, want Gesina overleed al vóór 1634. Nog voor Johan 10 jaar was overleed ook zijn vader en dus moest er een voogdijverklaring opgesteld worden, want er waren veel bezittingen die beheerd moesten worden.

Mombers waren altijd afkomstig uit de naaste familie: twee van vaders kant en twee van moeders kant. Maar het zoeken naar vertegenwoordigers van vaders kant leverde problemen op; er waren simpelweg geen gegadigden (meer). De jonge Johan was de laatste nog levende mannelijke Ruyter en ook de echtgenoten van zijn tantes waren allen reeds overleden. Dus moesten de gegadigden iets verderweg gezocht worden:
  • Jacob van Winshem
    Dit is ongetwijfeld een zoon van Jacob van Winshem en Lutgera Ruyter. Zij was een tante van de jonge Johan.
  • Gerhard Casin van der Hell
    Gerhard is een zoon van Casijn van der Hell en Lumma Ruyter. Ook zij was een tante van de jonge Johan.

Aan moeders kant was de keuze was eenvoudiger, het waren twee broers van Gesina:
  • Jurgen en Reynir Gansneb gen. Tengnagel

De jonge Johan zou 33 jaar later trouwen met Stephanea van der Hell, de dochter van voogd Gerhard Casijn van der Hell. Kinderen kwamen er niet, en daarmee zou het geslacht Ruyter in Zutphen met Johan uitsterven.



Jaap Ruiter
15 juli 2025