Nieuwsbericht 11 december 2019


Dockmann

Johann Daniel Reuter, die in het jaar 1635 in Lubeck was geboren, verkaste op jonge leeftijd naar Riga en werd daar in 1678 "dockmann".
Dat klinkt naar iets in de haven maar een korte zoektocht op internet levert een andere - en veel interessantere - verklaring.

Bestuurlijke functies waren in het algemeen alleen weggelegd voor leden van regentenfamilies, en waren binnen deze elite van patriciers meestal erfelijk.
De 'gewone' burgerij was nauwelijks vertegenwoordigd in het stadsbestuur, maar het stadsregelement bood wel ruimte voor een  "dockmann".
Een "dockmann" was in delen van het Balticum tussen 16e en 19e eeuw en in enige vrije steden (zoals Riga sinds 1589) de gekozen leider van de burgerbevolking. Hij was hun vertegenwoordiger en woordvoerder.
Zijn naam dankt hij aan een "docke"; dat was een kleine stompe zuil, waarop een klein standbeeld van Maria stond. Hierop stond hij dan bij bijeenkomsten en sloeg hierop met zijn staf als hij om aandacht vroeg of de mensen tot de orde riep.
In Riga werd de "dockmann" jaarlijks gekozen uit de gildeleden (vermoedelijk het Grote Gilde). Bezwaren en aanvragen van de burgers werden door de "dockmann" bij de Oudste van het Gilde aangekaart, die daarmee naar de Oudsten van de stadsraad ging.

De verkiezing van een "dockmann" was een jaarlijks gebeuren. Door de burgerij werden drie kandidaten voorgedragen, waaruit  het bestuur van het Gilde en de stadsraad in een gemeenschappelijke vergadering de nieuwe "dockmann" kozen. De voorgaande "dockmann" kwam dan in het bestuur van het Gilde zodra daarin een vakante plek ontstond.

In Riga zijn zowel Johann Daniel, als zijn zoon Johann "dockmann" geweest, en in beide gevallen was dat een opstapje richting gildebestuur en stadsbestuur.

Opvallend is, dat we in Zutphen iets dergelijks hebben gezien. In Zutphen is een lijst bewaard gebleven van - ik citeer - “personen die - aangewezen door de gemene burgers - met de raad moeilijke zaken bespreken”. Deze personen fungeren dus als een soort intermediair tussen gewone burgers en de schepenraad. Dit lijkt sterk op de functie van “dockmann”.
In Zutphen hadden Gert Ruyter Henrixs en Gert Ruyter Janss rond 1505 deze taak op zich genomen.



Uw reactie

We hebben veel last van spam machines die dit formulier met onzin invullen. Vandaar de eerste vraag.

Wat staat hier?
Naam :
Reactie :
Als u uw emailadres invult krijgt u meestal binnen enkele dagen een antwoord terug. Dit adres zal niet zichtbaar zijn bij uw reactie op de website.
Emailadres :


Reacties op nieuwsberichten verschijnen meteen zichtbaar onder het betreffende nieuwsbericht. Uw reactie mag maximaal 500 karakters bevatten.
U kunt uw emailadres invullen als u een persoonlijk antwoord van mij verwacht; dit adres verschijnt NIET bij uw reactie op de website.